Abdij van Postel

In de noordelijkste uithoek van de Belgische Gemeente Mol, tegen de Nederlandse grens, ligt het bosrijke Postel met zijn abdij die al in de twaalfde eeuw opgericht werd. Het zijn de norbertijnen die er sinds die tijd leven en gastvrijheid erg belangrijk vinden. De prachtige, eeuwenoude abdij beschikt over een gastenkwartier, een abdijwinkel en een informatiecentrum.

Tevens staat de Abdij van Postel bekend om de marktwagens die in het weekend op het parkeerterrein te vinden zijn met overheerlijke frieten, snacks en ijsjes (de zogenaamde Vetstraat).  

De geschiedenis van het kloosterleven in Postel gaat terug tot de 12de eeuw. Al in het jaar 1140 vestigde zich een groep monniken in Postel. Zij behoorden tot de orde gesticht door de Heilige Norbertus en werden daarom norbertijnen genoemd. In het jaar 1190 werd de stenen Sint-Niklaaskerk ingewijd, die nu nog steeds in gebruik is. Het jaar 1618 was belangrijk voor Postel: toen was er voor het eerst sprake van een volledig zelfstandige abdij, onder leiding van abt Colibrant. Deze abt zorgde onder meer voor een lange ringmuur rond de abdij en een beiaardtoren. De spits van de beiaardtoren steekt nog steeds boven alle ander abdijgebouwen uit.

De abdij van Postel had erg te lijden onder de nasleep van de Franse Revolutie. De kloosterlingen werden in 1797 verdreven en de abdijgebouwen geconfisqueerd. Na een afwezigheid van 50 jaar mochten de norbertijnen terugkeren naar Postel en volgde er een langzame restauratie en uitbreiding van de gebouwen.

De 12de-eeuwse Sint-Niklaaskerk is een bezoek meer dan waard. Je mag de kerk elke dag bezichtigen, behalve tijdens de kerkdiensten. Oorspronkelijk was het kerkgebouw opgetrokken in laat-romaanse stijl. In de loop van de 17de eeuw werd de kerk echter in gotische stijl aangepast. Het interieur is sober en vrij donker.  Let vooral op de kleurrijke glasramen. Ze stellen taferelen voor uit het leven van de Heilige Norbertus.

Het hoofdgebouw van de abdij van Postel bestaat uit verschillende vleugels. Deze zijn in de loop der eeuwen in diverse stijlen gebouwd, en dat is duidelijk te merken aan de gevels. De refter,  met zijn witte zandstenen gevel, valt het meest op.  De refter wordt echter geflankeerd door nog twee andere fraaie gevels. Links van de refter bevindt zich de vleugel met de abtswoning en het gastenkwartier, opgericht in 1713 maar aangepast in het begin van de 20ste eeuw in neorenaissance-stijl. Rechts van de refter zie je de gevel van de kapittelzaal (een zaal waarin de paters samenkomen met de abt), eveneens in 1908 herbouwd in de stijl van de Vlaamse neorenaissance.

Veel later, in 1960, werd Gasthof De Beiaard geopend, gelegen binnen de kloostermuur. Het Gasthof omvat een restaurant, taverne en feestzalen. Deze zaak komt vooral tegemoet aan de noden van de talrijke toeristen die dagelijks de abdij bezoeken. Tenslotte volgde in 1968 de opening van een hedendaags gastenverblijf en bezinningscentrum, dat echter ook openstaat voor bedrijfsseminaries.

In vroegere tijden braken er meer dan eens besmettelijke ziekten uit. Het enige wat de paters hiertegen konden doen, was de zieke isoleren van de rest van de gemeenschap. Daarom werden er langs de ringmuur rond de abdij kleine gebouwtjes opgericht. Een van deze vroegere ‘pesthuisjes’ werd gerestaureerd  in 2006-2007 en is toegankelijk voor het publiek.

In de ringmuur rond de abdij bevinden zich meerdere toegangspoorten. De zuidelijke toegangspoort is echter de belangrijkste.  Het bakstenen poortgebouw werd opgericht op het einde van de 16de eeuw. Boven de poort bemerk je drie muurijzers, die verwijzen naar het wapenschild van de abdij. Dat wapenschild vind je ook terug boven de rechtse deur van het poortgebouw. In de poortdoorgang zie je een stenen zitbank. Daarop moesten vroeger de armen wachten tot ze van de paters een rantsoen voedsel kregen. Voorbij de poort aan de rechterzijde bevindt zich het huidige informatiecentrum en VVV-kantoor.

In september 1994 begon de abdij van Postel met het kweken van kruiden. Vooral aan de kweek van ginseng besteedden de paters norbertijnen in het begin veel aandacht. Intussen beschikt de abdij over een uitgebreide kruidentuin, die het publiek kan bezoeken. In de bijgebouwen van de kruidentuin verwerkt men de kruiden tot allerlei producten, zoals crèmes, tincturen en siropen. Al deze producten kun je in de abdijwinkel aanschaffen, of online bestellen via de webshop.

De abdij van Postel beschikt nog over een eigen veestapel en een eigen kaasmakerij. In 1947 begonnen de paters met het maken van de typische Postelse harde abdijkaas.  In de loop der jaren kwamen er verschillende nieuwe kaassoorten bij en de kaasmakerij werd stilaan te klein. Daarom liet de abdij in 1997 een nieuwe kaasmakerij bouwen met een veel grotere capaciteit. Er bestaat overigens ook een typisch Postels abdijbier. Dat wordt niet meer door de paters zelf gebrouwen, maar door een externe brouwerij. In de abdijwinkel kun je de verschillende Postelse abdijkazen en het abdijbier kopen.

Je kunt gemakkelijk een hele dag doorbrengen in en rond de abdij van Postel. De omgeving is overigens niet alleen een schitterend wandelgebied; je kunt er ook interessante fietstochten maken.